Irena Pacholewska-Urgacz

radca prawny

Jestem radcą prawnym od niemal 8 lat. Specjalizuję się w prawie pracy. Obecnie kancelarię prawną prowadzę w Katowicach...
[Więcej >>>]

Sklep

Kiedy powiedzieć pracodawcy o ciąży

Irena Pacholewska-Urgacz14 stycznia 20197 komentarzy

Kiedy powiedzieć o ciąży… to pytanie zadaje sobie większość przyszłych mam. Wątpliwości pojawiają się, zwłaszcza jeśli chodzi o moment, w którym o ciąży powinnyśmy poinformować naszego szefa. Z własnego doświadczenia wiem, że ten moment nie jest łatwy, i towarzyszy nam wówczas wiele obaw. Dlatego dzisiaj, w kolejnym już artykule z cyklu ciąża w pracy, postanowiłam napisać Ci, jak ta kwestia wygląda od strony prawnej. 

Jak reguluje to Kodeks pracy? 

Przede wszystkim, chcę Ci powiedzieć, że przepisy w ogóle nie określają, kiedy powinnaś poinformować pracodawcę o tym, że jesteś w ciąży. Od Ciebie zatem zależy, kiedy powiesz w pracy, że spodziewasz się dziecka. Warto jednak, abyś w związku z tym wiedziała o kilku sprawach. 

Przywileje dla kobiet w ciąży 

Jeśli jesteś zatrudniona na umowę o pracę i jesteś w ciąży, to przysługują Ci związane z tym przywileje. Należą do nich: 

  • ochrona trwałości stosunku pracy (czyli zakaz wypowiedzenia i rozwiązania Twojej umowy o pracę, poza określonymi przypadkami) 
  • zakaz zatrudniania Cię w godzinach nadliczbowych 
  • zakaz zatrudniania Cię w porze nocnej 
  • zakaz kierowania Cię na delegacje poza stałe miejsce pracy bez Twojej zgody 
  • możliwość wykonywania przez Ciebie badań lekarskich związanych z ciążą w czasie pracy [więcej pisałam o tym tutaj >>]
  • ograniczenie czasu pracy przed monitorem ekranowym [a o tym tutaj >>]
  • zakaz wykonywania przez Ciebie prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, które bezpośrednio mogą mieć wpływ na zdrowie lub przebieg ciąży. 

Prace uciążliwe, niebezpieczne lub szkodliwe dla zdrowia

W niektórych przypadkach w Twoim interesie będzie jak najszybsze poinformowanie pracodawcy o ciąży. Będzie tak, jeśli wykonujesz prace wzbronione kobietom w ciąży. Rodzaje takich prac są określone szczegółowo w przepisach. 

Należą do nich np. następujące prace: 

  • ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie przekraczającej 3 kg
  • prace w pozycji wymuszonej
  • prace w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w ciągu zmiany
  • prace w wymuszonym rytmie pracy (na przykład przy taśmie);
  • prace w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi (np. stwarzające ryzyko zakażenia niektórymi wirusami czy bakteriami) 
  • prace w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych (np. rakotwórczych). 

Obowiązki pracodawcy wobec pracownicy w ciąży 

Jeśli jesteś w ciąży pracodawca ma wobec Ciebie określone obowiązki. 

Jeśli np. pracujesz w porze nocnej to szef ma obowiązek zmienić Ci rozkład czasu pracy, tak abyś mogła pracować w dzień. Jeśli jest to nie możliwe lub niecelowe to powinien przenieść Cię do innej pracy. Jeżeli nie ma takiej możliwości to ma obowiązek zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy na czas, kiedy miałabyś pracować w porze nocnej. 

Poczytaj też o tym, o co nie może zapytać Cię pracodawca podczas rozmowy kwalifikacyjnej >>

Podobnie jest w przypadku, gdy wykonujesz prace, które są wzbronione kobietom w ciąży bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe (np. prace w narażeniu na czynniki rakotwórcze czy biologiczne). W takiej sytuacji pracodawca również powinien przenieść Ci do innej pracy lub zwolnić z obowiązku jej świadczenia, jeśli nie ma takiej możliwości. 

Jeśli z kolei pracujesz w przekroczeniu dopuszczalnych dla kobiet w ciąży norm, to pracodawca jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych przepisami lub tak ograniczyć Twój czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla Twojego zdrowia lub bezpieczeństwa. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na Twoim dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca będzie miał obowiązek przenieść Cię do innej pracy. Również w tym przypadku, jeśli nie ma takiej możliwości to powinien zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy.

Po zmianach nadal powinnaś zarabiać tyle samo. Mówiąc precyzyjnie – jeśli zmiana warunków pracy na Twoim dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie Twojego czasu pracy lub przeniesienie Cię do innej pracy miałoby spowodować obniżenie Twojego wynagrodzenia, przysługuje Ci dodatek wyrównawczy. Jeśli natomiast zostaniesz zwolniona z obowiązku świadczenia prac masz prawo do swojego dotychczasowego wynagrodzenia.

Zaświadczenie o stanie ciąży 

Z opisanych przeze mnie powyżej przywilejów zasadniczo możesz korzystać, jeśli Twój pracodawca wie o tym, że spodziewasz się dziecka. 

Zgodnie z przepisami stan ciąży powinien być stwierdzony świadectwem lekarskim. Przepisy nie wskazują, jakiej specjalności powinien być lekarz wystawiający świadectwo stwierdzające stan ciąży, może to być Twój ginekolog albo lekarz rodzinny. 

Jeśli jednak nie przedstawisz zaświadczenia lekarskiego, a Twoja ciąża jest widoczna, to pracodawca ma obowiązek respektowania praw, które kodeks pracy przyznaje kobietom w ciąży.

W niektórych przypadkach nawet jednak, jeśli Twoja ciąża jest niewidoczna i jeszcze nie powiedziałaś o niej pracodawcy, to pracodawcę i tak będą obowiązywać pewne przepisy. Np. nie będzie mógł skutecznie zwolnić Cię z pracy. W tym przypadku nie ma znaczenia wiedza pracodawcy o Twojej ciąży, lecz obiektywnie to, że w niej jesteś. Jeśli zostaniesz zwolniona, będziesz mogła odwołać się od wypowiedzenia, gdyż będzie ono wadliwe. 

Skoro już wiesz, jak wyglądają kwestie prawne dotyczące informowania szefa o ciąży. Mam nadzieję, że teraz podejdziesz do tego spokojnie i wybierzesz odpowiedni moment.

Chcę Ci jeszcze powiedzieć, że ja sama jestem zwolenniczką podejścia win – win, to znaczy takiego, zgodnie z którym powodzenia ma tylko taka relacja, w której obie strony są wygrane.

Dlatego według mnie nieraz warto naprawdę szczerze porozmawiać ze swoim pracodawcą i omówić plan działania w związku z Twoją ciążą.

Ty będziesz mieć spokojniejszą głowę, a i Twój szef będzie miał szansę przygotować się do Twojej nieobecności i tak wszystko zaplanować, aby spokojnie czekać na Twój powrót.

Powodzenia!

***

Zdjęcie: Joey Thompson

W czym mogę Ci pomóc?

Irena Pacholewska-Urgacz

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez LAW FIRST Irena Pacholewska-Urgacz Kancelaria Radcy Prawnego w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 7 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

    Ania 20 sierpnia, 2020 o 09:08

    Mam umowę o pracę do maja 2021 i od czerwca przejdę na czas nieokreślony. Jeśli zajdę w ciążę wcześniej np w kwietniu, to do czasu podpisania umowy na Czas nieokreślony, mogę nie mówić o ciąży, a dopiero po podpisaniu dać zaświadczenie o ciąży lub l4?

    Odpowiedz

    Irena Pacholewska-Urgacz 3 września, 2020 o 13:14

    Dzień dobry, nie ma przepisów, które wskazują na jakiś konkretny moment poinformowania pracodawcy o ciąży.

    Odpowiedz

    Aga 5 stycznia, 2021 o 11:45

    Dzień dobry,
    W grudniu zostałam zatrudniona na umowie o pracę na zastępstwo, lecz na umowie nie ma daty jej końca (osoba którą zastępuje korzysta z 3 letniego urlopu wychowawczego). W grudniu dowiedziałam się że zaszłam w ciążę. Jaka jest moja sytuacja? Czy pracodawca może mnie zwolnić gdy powiem o ciąży? Czy jestem pod ochroną i nie może mnie zwolnić?

    Odpowiedz

    Irena Pacholewska-Urgacz 15 stycznia, 2021 o 13:50

    Dzień dobry, porze zerknąć do wpisu na temat umowy na zastępstwo https://kobietawpracy.pl/umowa-na-zastepstwo/ Pozdrawiam!

    Odpowiedz

    Monika 19 stycznia, 2021 o 11:26

    Dzień dobry za 2 miesiące kończy mi się umowa o pracę na czas określony. Jednak nie wiem czy mi przedłużą i na ile. Właśnie niedawno dowiedziałam się o ciąży. Z kierownikiem moim mam średnie relacje, a z jej przełożonym tylko się widuję, oddam iż pracuję w sklepie bez możliwości siedzenia. Kiedy najlepiej powiedzieć o ciąży.

    Odpowiedz

    Paulina 25 stycznia, 2021 o 21:27

    Dzień dobry, jestem zatrudniona na etacie na czas nieokreślony. Czy w takiej sytuacji, jeśli zajdę w ciążę, to pracodawca nie może mnie zwolnić w pierwszym miesiącu ciąży?

    Odpowiedz

    Irena Pacholewska-Urgacz 26 stycznia, 2021 o 17:22

    Witam, jest na ten temat wiele wpisów na blogu. M.in. ten: https://kobietawpracy.pl/ochrona-kobiety-w-ciazy-przed-zwolnieniem-z-pracy/ Pozdrawiam!

    Odpowiedz

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez LAW FIRST Irena Pacholewska-Urgacz Kancelaria Radcy Prawnego w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis:

    Następny wpis: