Dziś chcę Ci napisać kilka słów o kolejnej niezwykle interesującej kobiecie. Tym razem będzie o kobiecie z mojej, czyli prawniczej branży. O Ruth Bader Ginsburg.
Ruth Bader Ginsburg jest amerykańską prawniczką i drugą w historii kobietą w amerykańskim Sądzie Najwyższym. Jest również ikoną popkultury! I jak to zwykle w takich przypadkach bywa, droga sędzi Ginsburg do miejsca, w którym aktualnie się znajduje, była długa i wyboista.
Ruth urodziła się w 1933 r. na Brooklynie w żydowskiej rodzinie. Jej mama zawsze wpajała jej, jak ważna jest edukacja i niezależność.
Ginsburg w 1954 r. ukończyła Uniwersytet Cornella z najlepszym wynikiem w swojej klasie. Następnie studiowała prawo na Harvardzie. Była wówczas jedną z dziewięciu studentek. Dla porównania, w tamtym czasie prawo studiowało ok. pięciuset mężczyzn. Kobiety nie były mile widziane na wydziale prawa. Przykładem podejścia ówczesnych władz do uczących się przyszłych prawniczek niech będzie pytanie, które zadał im dziekan wydziału prawa. Mianowice, spytał on studentki, jak wytłumaczą to, że zajmują miejsca wykwalifikowanym mężczyznom.
Warto podkreślić, że Ruth studiowała i jednocześnie wychowywała córkę, a dodatkowo opiekowała się chorym na raka mężem. Przyszła sędzia, oprócz swoich wykładów, podobno chodziła również na wykłady męża i robiła dla niego notatki. Mąż szczęśliwie wyzdrowiał, ukończył Harvard i dostał pracę w prestiżowej kancelarii w Nowym Jorku. Ruth przeniosła się razem z nim i kontynuowała studia na Uniwersytecie Columbia. Została redaktorką dwóch przeglądów prawniczych Harvard Law Review i Columbia Law Review. W 1959 r. ukończyła studia – znowu jako najlepsza. Pomimo tak imponujących wyników, gdy po uzyskaniu dyplomu szukała pracy, w wielu miejscach nie przyjęto jej tylko z tego powodu, że … była kobietą.
W latach 60’ i 70’ Ginsburg pracowała na uniwersytetach Rutgers i Columbia. Rozpoczynając pracę na tym pierwszym dowiedziała się, że będzie zarabiać mniej niż jej koledzy, ponieważ ma dobrze zarabiającego męża! Musicie wiedzieć, że gdy Ruth zaczynała karierę akademicką na amerykańskich uniwersytetach było mniej niż 20 kobiet – profesorów. Na uniwersytecie Columbia Ruth była pierwszą kobietą zatrudnioną na stanowisku profesorskim.
W latach 60’ Ginsburg przebywała również na Uniwersytecie w Lund prowadząc tam badania naukowe. To między innymi pobyt w niezwykle postępowej jak na owe czasy Szwecji wpłynął na jej poglądy dotyczące równego traktowania kobiet i mężczyzn. W 1970 r. została współzałożycielką Women’s Rights Law Reporter – wydawanego do dziś pierwszego amerykańskiego prawniczego magazynu koncentrującego się wyłącznie na prawach kobiet. Jest również współautorką pierwszego podręcznika dotyczącego dyskryminacji ze względu na płeć.
W 1972 r. utworzyła Inicjatywę Praw Kobiet w Amerykańskim Związku Swobód Obywatelskich (ACLU – American Civil Liberties Union), zaś rok później została jej prezesem. W tej roli sześciokrotnie występowała przed Sądem Najwyższym w sprawach dotyczących dyskryminacji. Wygrała pięć z prowadzonych przez siebie spraw i tym samym znacząco przyczyniła się do stwierdzenia niekonstytucyjności nierównego traktowania mężczyzn i kobiet.
W 1980 r. prezydent Jimmy Carter nominował ją na sędzię federalnego Sądu Apelacyjnego dla Okręgu Dystryktu Columbia, a w 1993 r. Bill Clinton nominował ją do Sądu Najwyższego, w którym zasiada do dziś.
Ruth Bader Ginsburg pytana o to, kiedy liczba kobiet w amerykańskim Sądzie Najwyższym będzie jej zdaniem wystarczająca, odpowiada, „gdy będzie ich dziewięć”. Ginsburg mówi, że jej odpowiedź budzi oburzenie (amerykański Sąd Najwyższy liczy bowiem dziewięciu sędziów), jednak od zawsze zasiadało w nim dziewięciu mężczyzn i nikogo to nawet nie dziwiło.
Dzisiaj jest bardzo znana, na jej temat powstają w Internecie memy, można kupić książki i koszulki z hasłem „Notorious R.B.G.”, a Amerykanki robią sobie tatuaże z jej podobizną.
O Ruth Bader Ginsburg można przeczytać m.in. w książce „Opowieści na dobranoc dla młodych buntowniczek”, którą serdecznie Wam polecam, nie tylko dla dziewczynek. ☺ Jeszcze więcej informacji o sędzi Ginsburg można znaleźć w filmie dokumentalnym pt. „RBG”, a 25 grudnia na ekrany amerykańskich kin wchodzi film fabularny pt. „On the Basis of Sex” opowiadający jej historię. Nie mogę się już doczekać, kiedy film będzie w polskich kinach ☺
*****
Pomyślałam, że dziś napiszę o tym, co kilka tygodni temu bardzo mnie poruszyło. A mianowicie przeczytałam na fejsbukowej stronie Wysokich Obcasów, że na planie „Zimnej wojny” Joanna Kulig zarabiała 15 tys. zł dziennie mniej niż Tomasz Kot. On zarabiał 25 tys., a ona 10. Pomyślałam, czy to naprawdę możliwe, że w XXI w. kobiecie płaci się mniej tylko dlatego, że … jest kobietą? Najwyraźniej, tak. Smutna prawda jest taka, że kobiety zarabiają mniej od mężczyzn i nie dotyczy to tylko Polski. Ale dlaczego tak jest?
